خون، نه همین رنگ سرخ است
مرد بر روی تخت دراز کشیده است و دائما دست خود را باز و بسته می کند. بعد از لحظاتی چند، مرد دیگری به سالن وارد می شود و در همسایگی مرد پیشین، پس از مهیا شدن مقدمات، به شیوه مرد همسایه، با دست خویش رفتار می کند.
*خونم، شاید زندگی بخش دیگری باشد
اینجا سالن خون گیری سازمان انتقال خون استان ایلام است. برکناره دیوار های سالن، هفت تخت مجهز و با قابلیت کنترل دستی، چیده شده اند و بر میز و مبل مشکی رنگ پذیرایی که در وسط سالن چیده شده اند ظروف یکبار مصرفی که درون آن ها آبمیوه های پاکتی و شکلات نهاده اند قرار داده اند.
صندوق کوچکی که بر آن نوشته ' سیستم خود- حذفی محرمانه ' چسبانده شده بر دیوار منصوب است ممکن است اهداکننده ای که دارای رفتارهای پرخطر و یا ناقل برخی بیمارهای خطرناک باشد و در مشاوره و معاینه اولیه آن را کتمان کرده باشد، با جدا سازی قسمتی از فرم ثبت نام که در آن به این موضوع اشاره شده است و انداختن آن در این صندوق، رفتاری متعهدانه از خود نشان می دهد.
تا قبل از ورود به این سالن، وضعیت سلامت عمومی، درجه حرارت، فشار خون و نبض اهداء کننده توسط پزشک در محیطی کاملا خصوصی مصاحبه و معاینه می شود.
کمال میرزایی مسوول روابط عمومی سازمان انتقال خون، زمان متوسط خون گیری را 5-10 دقیق بیان می کند و می گوید: در مجموع، مدت زمان لازم اهداء، از مرحله ثبت نام تا پایان خون گیری ، نیم ساعت است و خون گیری نباید از میزان متوسط طبیعی خارج شود که در غیر این صورت، خون گرفته شده قابل مصرف نخواهد بود.
باز و مشت کردن دست، به پمپاژ و عبور سریع خون تا رسیدن به کیسه هایی که بر روی شیکر در حال حرکت هستند، کمک می کند .
کیسه پر از خون و زمان به 10 دقیقه نزدیک می شود. پرستار به نرمی و ملایمت، اهداءکننده را از سوزن و کیسه خون رها می کند و سپس از او، با آبمیوه و شکلات پذیرایی می شود .
اهداء کننده 48 ساله می گوید: در سال، دو بار خون می دهم و پس از هر بار اهداء ، احساس شادابی و تندرستی بیشتری در من زنده می شود. وی می افزاید: آن هنگام که به این فکر می کنم که خونم ممکن است به یک نیازمند بیمار، عمر دوباره ببخشد به ادامه این کار، ترغیب می شوم.
میرزایی مدت زمان لازم برای تهیه فرآورده خونی از خون های گرفته شده، 6تا 8 ساعت عنوان می کند و می گوید : به منظور جلوگیری از فاسد شدن خون اهدایی، در کوتاه ترین زمان ممکن، کیسه های خون به واحد های دیگر برای انجام آزمایشات و تهیه فرآورده منتقل می شوند .
*خون، اعضایش را اهداء می کند
وارد اتاق تهیه فرآورده های خونی که می شوم به صورت عجیبی تصور احساس بوی خون در ذهنم شکل می گیرد و ناخودآگاه حالم دگرگون می شود. دستکش های نازک یک بار مصرف در اختیارم می گذارند . مسوول روابط عمومی به معرفی دستگاه ها و تشریح فرایند تهیه فرآورده های خونی می پردازد.
سبد های پر از کیسه های خون، از سالن خون گیری به این اتاق که پر از یخچال و دستگاه های عظیم الجثه هستند منتقل می شوند بر روی همه یخچال ها ، دستگاه های تنظیم دما نصب شده است.
دستگاه ساتنریفیوژ یخچال دار، دستگاه بزرگ مکعب شکلی است که با کشیدن در آن به سمت بالا ،گردونه ای که از شش چاله تشکیل شده است را می بینی.
در بیرون از یخچال و قبل از سپردن کیسه های خون به آن ، کیسه ها را در داخل کاسه های پلاستیکی که لاینر نامیده می شوند قرار می گیرند و دو به دو با هم بالانس و اندازه گیری می شوند و در صورت حاصل آمدن توازن وزنی ،کیسه ها را در داخل چاله های یخچال قرار می دهند .
برای به دست آوردن هر فرآورده خونی، برنامه و دمای مخصوص برای دستگاه تعریف می شود.
پاکیزگی محیط و مرتبی دستگاه ها در من اطمینان خاطری ایجاد می کند که همانا، اینجا سرچشمه زندگی بخشی است و نظافت حرف اول را می زند.
آرام آرام امنیت روانی و روحی درونم را فرامی گیرد.
میرزایی می گوید: فرآورده خونی پلاسما،گلبول قرمز، گلبول سفید و کرایو در این مرحله استخراج می شوند و هر فرآورده به صورت تفکیکی و مجزا در یخچال هایی که درجه اش برای آن فرآورده تعریف شده است نگهداری می شود.
همزمان با چرخش نگاه، تمام یخچال ها را که تماشا می کنم ناخود آگاه احساس دیدن عظمت خداوند در دلم غوغایی برپا می کند که خون، نه همین رنگ سرخ است که می بینیم، بلکه خود دنیایی پیچیده و منظم ، ساخته دستان خلاق پروردگار متعال است .
مسوول روابط عمومی در خصوص مدت و چگونگی نگهداری فرآورده ها می گوید: پلاسما و کرایو پس از فریز شدن در دمای منفی 80 ، در یخچالی با دمای منفی 20 به پایین نگهداری می شود. عمر مفید پلاسما ، یکسال است و برای بیماران سوختگی،تصادفی استفاده می شود و کرایو نیز برای بیماران هموفیلی مورد استفاده قرار می گیرد.
وی اضافه کرد : خون کامل، گلبول قرمز متراکم در دمای 6-1 درجه سانتی گراد و برای مدت 35 روز قابل نگهداری هستند. این دو فرآورده، جهت تزریق به بیماران تالاسمی تصادفی ،زایمان ها و غیره استفاده می شوند.
وی گفت : عمر مفید پلاکت 5-3 روز و بر روی شیکر و در دمای 22 درجه سانتی گراد قابل نگهداری است. این فرآورده ، برای افراد مبتلا به سرطان و همچنین بیمارا نی که بدنشان خون زیادی را از دست داده است قابل استفاده است.
الیزا چه می کند
واحدی آزمایشگاهی لبریز از دستگاه های ظریف الیزا، ظروف ، پیلت های خون و مواد آزمایشگاهی متنوع است. در اینجا، بر روی سرم اهداء کنندگان، آزمایشات غربال گری هپاتیت Bو Cو ایدز انجام می شود و از نمونه های سالم، پولد گرفته می شود .
واحد کنترل کیفی، برای دومین بار، آزمایشات غربال گری را بر روی نمونه های سالم تکرار می کند و در صورت اطمینان از سالم بودن جواب، اطلاعات آن ها ،ثبت رایانه ای می شوند و پس از ریلیز و رها شدن فرآورده های خونی ، در نهایت به واحد پخش خون تحویل داده می شوند.
میرزایی در خصوص چگونگی تعیین گروه خونی افراد می گوید: در این مرحله، گروه خونی افراد از دو روش لامی و لوله ای تعیین می شود، که در تعیین گروه خونی لامی، فقط آنتی ژن با استفاده از آنتی A ، Bو آنتی D که در تعیین RH خون موثر است مشخص می شود. اما ، وی تعیین گروه خونی لوله ای را دقیق تر می داند چرا که دراین روش آنتی ژن و آنتی بادی ،هردو مورد کنترل می شوند.
میرزایی افزود: انجام آزمایش سیفلیس یا RPR نیز بر روی نمونه سرم ها انجام می گیرد.
*خون های اهدایی ، آماده جان بخشی اند
قفسه های یخچال واحد توزیع، لبریز از کیسه های خون و فرآورده های خونی هستند. دستگاه شیکر می چرخد و نبض گلبول های قرمز نیز با آن هم نوایی می کند. کیسه های خون فیلتر شده درون یخچال ها ، منتظرند که شاید بتوانند با جاری شدن در رگ های بیمار تالاسمی، او را به آرامش برسانند.
مسوول روابط عمومی در خصوص چگونگی فرایند توزیع خون و فرآورده های آن می گوید: بیمارستان های متقاضی استان و شهر های هم جوار، نوع و مقدار تقاضای خود را به سازمان اعلام می کنند و به دنبال این مکاتبه، خون و فرآورده های خونی، در اختیار آنان قرار می گیرد.
سازمان انتقال خون را ترک می کنم در حالی که ذهنم درگیر برخی آمارهاست،
مگر نه این است که طبق آمارهای جهانی در طول عمریک خانواده سه نفره ،حداقل یک نفر از اعضاء به ترزیق خون نیازمند خواهند شد ،
شاید من، شاید تو همان یک نفر باشیم!
نظرات ()
