« حقوق شهروندی» مجموعه حقوق مدنی و سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و همبستگی را شامل میشود. امروزه شهرنشینی به عنوان یک پدیده اجتماعی، یکی از ضروریات زندگی محسوب میشود و این نوع از زندگی مستلزم وجود روابط حقوقی بین افراد و گروههای مختلف جامعه است و این روابط اجتماعی میبایست تحت نظم و قاعدهای درآید. چرا که در صورت عدم وجود نظم و ضوابط در جامعه، زور، اجحاف و تزویر بر روابط بین افراد حاکم شده و این موضوع موجب ایجاد هرج و مرج و نابسامانی خواهد شد. گزارش پیش رو به صورت اجمالی به معرفی و بررسی بخشی از اشکال حقوق شهروندی و موانع بر سر راه آنها میپردازد:
ازدحام ترافیک، خودروهای سواری را در مسیری طولانی، بیحرکت به صف کشیده است و همه کلافه و سردرگم گاه با بوق زدن و گاهی دیگر با سخنانی نه مودبانه ! عصبانیت خود را بروز میدهند و در این میان رانندهای که خود را مثلا زرنگ میپندارد از صف خارج میشود و در دیگر مسیر و بیتوجه به نگاههای غضبآلود رانندگان میتازد و پس از رسیدن به ابتدای صف و مکثی کوتاه بر پشت چراغ قرمز، تاب تحمل نمیآورد و ...
* عدم رعایت حق تقدم، نشانه رشد روحیه خودخواهانه شهروندان است
فرانک .الف کارمند دانشگاه آزاد اسلامی ریشه اصلی عدم رعایت حق تقدم را در رشد روحیه خودخواهانه مردم عنوان کرد و گفت: چگونه است که ما در ورود و خروج از درگاهها فرهنگ تعارف که نشانهای از رعایت حقوق دیگران است را رعایت میکنیم اما سواره که میشویم همه چیز را به فراموشی میسپاریم.
این کارمند سهلانگاری و بیتوجهی شهروندان به خطکشی عابر پیاده و چراغ قرمز را در بالارفتن ازدحام ترافیک موثر دانست و افزود: این موضوع علاوه بر ازدحام بیشتر ماشینها، موجب هدر رفتن بسیاری از هزینههای صرف شده در معابر میشود.
وی ادامه داد: در صورت رعایت حقوق دیگران، هم زحمت دیگران را کمتر میکنیم و هم کارهای خودمان سریع و آسان تر انجام میگیرد.
سعید قاسمی راننده تحصیل کرده تاکسی اول نمیخواهد حرف بزند و پس از چند ثانیهای در پاسخ به ترافیک و رعایت حقوق شهروندی به خبرنگار پیک ایلام گفت: وضعیت طراحی ترافیک شهری و نوع خیابان بندیها اغلب باعث بروز قانون شکنی و عدم رعایت حقوق شهروندی میشود .
وی افزود: گاه غیر منتظره خیابانی که تا چند روز پیش دوطرفه و یا باز بوده ست بیهیچ اطلاع رسانی، یکطرفه و یا مسدود میشود و شهروند و راننده نیز به ناچار و برای انجام سریع امور روزمره خود مجبور به قانون شکنی حقوق شهری و شهروندی میشوند.
این راننده، قانون شکنی عمدی و خودخواهانه برخی از رانندگان و مردم را قابل اغماض ندانست و گفت: البته همیشه کسانی هستند که روحیه قانونپذیر و رعایت حقوق دیگران در آنها ضعیف است و حتی با وجود مناسب بودن تمام شرایط باز هنجار شکن هستند و کنترل این افراد نیازمند کار مشاورهای و فرهنگی درازمدت است.
خسته از کار روزمره به سوی منزل میشتابی، وارد آپارتمان که میشوی شیرابه روی سنگفرشها حالت را دگرگون میکند و چون بر درگاه آسانسور میایستی و چند بار دکمه آن را فشار میدهی متوجه میشوی که آسانسور در طبقهای متوقف مانده است، ناگزیری از پلهها بالا بروی و در نیمه باز آسانسور در طبقه سوم زبانت را بند میآورد و تنها این فکر در ذهنت فریاد میزند که» چقدر یک آدم میتواند خودخواه باشد که رسیدن خودش به اوج را ملاک همه چیز فرض کند « و بعد وارد منزل میشوی و تا که میخواهی دراز میکشی و نفسی تازه کنی، صدای ناگهانی ارگ همسایه طبقه پایین که نوازنده است نفست را بند میآورد، او از هر دری میزند و از دیگر سو ، از سلولهای ذهن گُرگرفتهات، دود برمیخیزد و ....
* دوره «چار دیواری اختیاری» به سرآمده است
بابک. الف شهروند ایلامی و مدیر داخلی یک مجتمع تجاری در خصوص آداب و رسوم آپارتمان نشینی و حقوق شهروندی گفت: خانوادهای که زندگی در آپارتمان را انتخاب کرده است باید پایبند رعایت حقوق همسایگان دیگر باشد و با رفتار خودخواهانه خود از همسایگان سلب آسایش نکند.
وی افزود: برخی ساکنان مجتمعهای تجاری بسیار بیملاحظه رفتار میکنند و با ایجاد سرو صداهای گوشخراش و عدم پرداخت به موقع شارژ ماهیانه همه ساکنان را دچار زحمت میسازند.
این مدیر مجتمع تجاری اضافه کرد: دیگر دوره چاردیواری اختیاری گذشته است و آپارتمان نشینان باید با مدنظر داشتن این مهم، رعایت حقوق همسایگان را همواره مدنظر داشته باشند.
خشمگین به تنه درخت چنار مشت میکوبد و گاه سرشاخههای سرسبزش را ناجوانمردانه میفشرد و از شدت خشم آنها را میشکند، کمی آن سویتر کودکان بازیگوش از پی هم بر سبزهها و سنگفرشها میدوند و گاه مادران و پدران با فشار بیرحمی گامهایشان و بیتوجه به صدای ضربان زندگی، رنگ مرگ را بر سبزی طبیعت میپاشند و ...
*تخریب اموال عمومی ، نوعی از تجاوز به حقوق شهروندان است
علیرضا عسگری 25 ساله در پاسخ به خبرنگار پیک ایلام مبنی بر رابطه حقوق شهروندی و تخریب اموال عمومی گفت: صدمه زدن به تجهیزات و امکانات تفریحی پارکها، اتوبوسهای شهری، مترو، تلفنهای عمومی، علائم و تابلوهای راهنمایی و رانندگی و همچنین حتی چیدن گلی و یا لگد کردن سبزها نمونه های عینی تخریب اموال عمومی محسوب می شوند.
وی ادامه داد: شهر متعلق به تمام شهروندان است و هر نوع تخریب اموال عمومی در هر سطحی، منجر به تضییع حقوق تمام شهروندان می شود.
این شهروند با اعتراف بر این نکته که اغلب شهروندان به این موضوع بی توجه هستند اظهار کرد: حتی خودم نیز گاه دانسته اموال عمومی را صدمه رساند ه ام ، متاسفانه کمتر کسی پیدا می شود که لااقل راه نرفتن بر سبزهها شیوه رفتایاش شده باشد.
علیرضا محمدبیگی کارشناس ارشد حقوق جزا و جرمشناس و قاضی دادگستری تهران، مفهوم حقوقی وندالیسم در جامعه ما را چنین تعریف میکند: آسیب و لطمه عمدی به طور کلی یا جزئی به اموال اشخاص حقیقی و حقوقی که منجر به نقصان یا از میان رفتن مال شود به ترتیبی که در قانون مشخص شده است .
به گفته وی از کار انداختن، نهب، غارت و اتلاف اموال، اجناس و محصولات نیز در قانون از مصادیق تخریب اموال عمومی محسوب میشود که مجازات و محکومیتهای قانونی در پی دارد و گستره وسیعی از مفاهیم شناخته شده وندالیسم را در برمیگیرد.
سمیه شالچی دانشجوی دکترای جامعهشناسی در پاسخ به سوال خبرنگار پیک ایلام در خصوص بیان علل وقوع وندالیسم گفت: مجموعهای به هم تنیده از عوامل فرهنگی و اجتماعی از علل وقوع این آسیب اجتماعی هستند که در جامعه ما معضل بیکاری، پر نشدن اوقات فراغت و تخلیه نشدن هیجانات روحی نوجوانان، مهمترین آنها به شمار میآیند.
این جامعهشناس افزود: اطلاعرسانی درباره علل، نتایج و تبعات فردی و اجتماعی وندالیسم یک ضرورت جدی محسوب میشود شالچی در خصوص نقش رسانهها در تنویر افکار عمومی گفت: رسانهها همپای مراکز فرهنگی و آموزشی نظیر دانشگاهها، مدارس و ... در این حوزه نقش چشمگیری دارند و میتوانند مخاطرات و آسیبهای ناشی از انجام این نوع رفتارها را کاهش دهند.
* عدم رعایت حقوق دیگران به بهانه...
حسین آشوری 44 ساله در پاسخ به این سوال که آیا عدم رعایت حقوق شهروندی قابل توجیه است اظهار کرد: هر کسی ممکن است بخواهد به گونهای در صدد توجیه رفتار متعرضانهاش برآید اما هیچ دلیل موجه و منطقی نمیتواند تجاوز به حقوق دیگران را توجیه کند.
وی با اشاره به برگزاری مراسمهای سوگواری در مناسبتهای مذهبی تصریح کرد: متولیان و مسوولان هیاتهای مذهبی باید مراقب باشند که نوع و شیوه عزاداری آنها موجب سلب آسایش شهروندان و همسایگان نشود.
آشوری گفت: اگر چه برگزاری مراسم سوگواری امام حسین(ع) و توزیع نذورات ثواب دارد اما این موضوع نمیتواند راه بندانی خیابانها، ریختن آشغال و ظروف یکبار مصرف در کوچه و برزنها و صدای نازیبای برخی از بلندگوها را توجیه مناسبی باشد که این موضوعات تعرض مسلم به حقوق شهروندان است.
* کاشکیها:
راستی آن روز فرامیرسد که بساط اخم و ظلم به دیگری برچیده شود و از کلامها نازکتر از گل نبارد و رهگذران همدیگر را با فنجانی از سلام و لبخند میهمانی کنند؟!
نظرات ()
