هوای تازه در این شهر مثل اکسیر است
توفانهای گردوخاک که در چند سال اخیر در غرب و جنوبغربی کشور اتفاق میافتند نه تنها آسیب جدی بر سلامت جامعه وارد میسازند بلکه بر صنایع کلیدی،کشاورزی، گردشگری ضربههای جبران ناپزیری وارد میشود. گزارش پیشرو با رویکردی علمی، خسارات گرد وغبار بر بخشهای مختلف جامعه را بررسی میکند.
خزخز نفسهایش حکایت درد است. نفسش بالا نمیآید. در میان مهآلودی گرد و غبار به سختی قدمهایش را برمیدارد. گاه احساس میکند که قلبش در درون سینه نمیزند و گاهی دیگر برای گرفتن اکسیژن، حتی توان کشیدن نفسی عمیق را ندارد! انگار چیزی شبیه دیوار، سد راه دم و بازدمش شده است.
وانفسا! گرد و غبار بیرحم بیهیچ پرده پوشی، به هر سینهای سرک میکشد و ناخواسته بر آنها چادر سیاهش را میگستراند، خدا نکند که در سینهای جا خوش کند و تپش قلب را به شمارش معکوس مجبور سازد: 1،2،3 ...
* خزخز نفسهایم را بشنو
چراغعلی محمدی 75 ساله است، وی گرفتار تنگی نفس و بیماری آسم است. او از گلان بخش صالحآباد به شهر ایلام مراجعه کرده است ماسکش را به زیر چانهاش میکشد و در حالی که برای گرفتن هوای تازه، نفسی عمیق میکشد میگوید: چند روز پیش به سبب تنگی نفس شدید به دنبال بارش خاک، در بخش سیسییو بستری شدم و با کاهش گرد و غبار و پس از بهبودی نسبی از بیمارستان مرخص شدم، اما پس از غبار آلودگی مجدد هوا، وضعیت جسمیام رو به وخامت گذاشت.
وی علت حضور خود در مطب دکتر متخصص ریه را انجام معاینات و تست اسپیرومتری عنوان کرد.
علی اکبر عبدالهی، شهروند 59 ساله ایلامی است. او دارای سابقه بیماری تنفسی است، او میگوید: روزهای گرد و غبار، جرأت بیرون آمدن از منزل را ندارم و گاه که برای کار ضروری مجبور شوم، آن روز و روزهای بعدم با تنگی نفس شدید همراه میشود.
* گرد و غبار بر گونههای جانوری و گیاهی آسیب جدی وارد میسازد
غلامرضا ابدالی، معاون محیط طبیعی سازمان محیط زیست، با بیان این که تأثیر گردوغبار بر حیات وحش و پوششهای گیاهی قابل بررسی است بیان کرد: علیرغم انجام مطالعات مدون و منسجم در خصوص تأثیر گرد و غبار بر محیط زیست، اما اغلب متخصصان محیط زیست یقین دارند که این پدیده تأثیر مخربی بر محیط زیست میگذارد.
این کارشناس ارشد محیط زیست اظهارکرد: گرد و غبار چون بر روی برگ درختان مینشیند نه تنها مانع تنفس آنان میشود و به خشکی و مرگ تدریجی آنها منجر میشود بلکه خود عامل انتقال انواع بیماریها هستند.
ابدالی با اشاره به نوع تغذیه حیوانات منطقه زاگرس خاطرنشان کرد: حیوانات با خوردن گیاه و برگ درختان آلوده به ذرات گردو غبار، گرفتار بیماریهای متعدد میشوند و انسانها نیز به سبب استفاده از برخی گیاهان خودروی خوراکی و حیوانات ناقل بیماری، به بیماری مبتلا میشوند.
وی راهکار متداول برای مهار گردوغبار، مالچ پاشی، شنریزی و قلتک کوبی معرفی کرد و گفت: مالچ از مواد نفتی است، پس در نحوه و نوع استفاده از آن باید دقت شود که بافت زنده را از بین نبرد.
ابدالی ریگ پاشی، برگرداندن آبها به مسیر رودخانه و تالابهای منطقه وکاشت گونههای گیاهی مقاوم را از راههای مطمئنتر و کاربردیتر مهار گرد وغبار معرفی کرد.
* خسارات گرد وغبار بر اقتصاد کشور قابل تامل است
علی حیاتنیا، کارشناس ارشد رشته اقتصاد، در پاسخ به سوال تاثیرگرد و غبار بر اقتصاد کشور گفت : این پدیده زیانبار زیست محیطی به تمامی بخشهای درمانی، کشاورزی و زراعت، صنایع کلیدی، توریسم و گردشگری آسیب جدی وارد میسازد.
وی با اشاره به آثار نامطلوب گرد و غبار بر وضعیت بهداشت و درمان خاطر نشان کرد: افزایش هزینههای درمانی به افزایش دو چندان هزینههای عمومی پیشگیرانه در جامعه منجر میشود.
این کارشناس ارشد اقتصاد تهدید جدی جنگلهای زاگرس که به تغییر اکوسیستم غرب کشور میانجامد را نگران کننده خواند و اظهار کرد: علاوه برکاهش تولید و عملکرد در کلیه محصولات زراعی، باغی و صنایع تبدیلی، شیلات و صنایع غذایی، کیفیت محصولات کشاورزی و دامی نیز تنزل مییابند و کاهش درآمد در بخش کشاورزی قابل ملاحظه خواهد بود.
حیاتنیا افزود: گرد وغبار به بهرهوری عوامل تولید در بخشهای نفت، پتروشیمی، تولید نیرو، حمل و نقل لطمه جدی وارد میسازد.
وی با ابراز نگرانی از تاثیر نامطلوب گرد وغبار بر منابع انسانی تصریح کرد: نیروی انسانی به عنوان مهمترین عامل رشد و توسعه اقتصادی به تبع استمرار و افزایش تکرار این پدیده زیانبار، ناگزیر به مهاجرت از این مناطق میشود و همین موضوع ، باعث بیکاری و کاهش درآمد در مشاغل مختلف شهری و روستایی میشود.
این کارشناس ارشد اقتصاد کاهش کارایی فردی و اجتماعی، تعطیلی مراکز آموزشی و تفریحی، لغو و یا محدودیت امکانات سفرهای هوایی و زمینی را از دیگر آثار ناشی از محدودیت و شرایط حاصل از گرد و غبار برشمرد .
حیاتنیا با تاکید بر آسیب جدی این پدیده بر سرمایهگذاریهای استانی تصریح کرد: آسیبهایی که به کاهش بهرهوری عوامل تولید، افزایش قیمت تمام شده کالاها و خدمات و تضعیف سرمایههای انسانی و فکری میانجامد بسیار زیان بار و قابل تامل است.
* مباد که نفس ها به شماره افتند
دکتر یوسف محسنزاده پزشک فوق تخصص قلب و عروق در پاسخ به سوال خبرنگار پیک ایلام مبنی بر عوارض کوتاه مدت و بلند مدت گرد و غبار بر سلامت افراد جامعه گفت: ذرات ریز گرد وغبار به دلیل نفوذ عمقی بر نواحی حساس مجرای تنفسی و ریه عارضههای متعددی را در بدن ایجاد میکنند. وی حساسیت چشمها، بینی و حلق، عفونتهای دستگاه تنفسی، سردرد، تهوع و واکنش آلرژیک را از آثار کوتاه مدت آلودگی هوا خواند و افزود: بیماری مزمن تنفسی، سرطان ریه، بیماری قلبی و آسیب به سایر ارگانهای بدن از اثرات بلند مدت این پدیده هستند.
این پزشک با تأکید برعوارض متعدد تنفس در هوای غبارآلود خاطرنشان کرد: سرفه، افزایش حساسیت در برابر عفونتهای تنفسی، تأثیرات سوء بر قفسه صدری، افت کارایی سیستم ایمنی بدن، تشدید عوارض بیمارهای قلبی، تنگی نفس و وخامت بیماریهای مزمن مثل برونشیت از عوارض تنفس هوای غبار آلود است.
دکتر محسنزاده با تأکید بر این نکته که در زمان پدیده گرد و غبار میزان غلظت برخی فلزات سه برابر میشود بر ضرورت دفع این سموم تأکید کرد و گفت: افزایش مصرف مایعات که به دفع سموم از طریق ادرار کمک میکند ضروری است و فیلتراسیون و استفاده از ماسکهای فیلتردار از راههای موثرکنترل ورود ذرات معلق هوا به بدن محسوب میشوند.
این پزشک فوق تخصص قلب در بیان ضرورت مقابله جدی با این پدیده گفت: با توجه به گستره وسیع جمعیت در معرض این پدیده و افزایش بروز بیماریهای حاد و مزمن ناشی از آن، در سالیان پیشرو، قطعاً هزینههای درمانی، بیشتر از هزینههای لازم جهت مبارزه و کنترل این پدیده در زمان کنونی است، پس ضرورت اقدام جدی و سریع مهار این پدیده در سطح ملی، لازم و حیاتی است.
دکتر روحالله همتی، متخصص داخلی و فوق تخصص قلب دیگری از ایلام است. وی در گفت و گو با خبرنگار پیک ایلام گفت: آسیب زودگذر پدیده گرد و غبار همان است که بیمار به محض تنگی نفس به اورژانس مراجعه میکند و زود درمان میشود، اما آسیب جدی این پدیده، در 10 تا 15 سال آینده پدیدار میشود.
وی افزود: سرطانهای پوست، مجاری تنفسی فوقانی و تحتانی، بیماریهای انسدادی و تحدیدی ریه از آسیبهای جدی ناشی از این پدیده است.
دکتر همتی با تاکید بر تبدیل این تهدید به فرصت اظهار کرد: باید مرکز تحقیقات گرد و غبار در ایلام تأسیس شود که این مهم نه تنها به جذب نیروهای متخصص و تولید علم میانجامد بلکه باعث کاهش میزان نرخ بیکاری در استان نیز میشود.
*نباید مرعوب و تسلیم پدیده گرد و غبار شویم
استاندار ایلام در پاسخ به خبرنگار پیک ایلام مبنی بر نوع رویکرد عملی مقابله با گرد وغبار گفت: با یک اقدام هماهنگ باید با آثار و خسارات ناشی از پدیده گرد و غبار در این استان مرزی مقابله کنیم و نباید مرعوب و تسلیم این پدیده زیست محیطی شویم.
مجتبی اعلایی افزود: آیین نامه مقابله با پدیده گرد و غبارها سال گذشته ابلاغ شده است، و بر اساس این آیین نامه برای مقابله با این پدیده که هر از گاهی مردم استانهای مرزی از جمله استان ایلام را آزار میدهد، برنامهریزی و اقدام خواهیم کرد.
وی اظهار کرد: البته مقابله کلی با پدیده گرد و غبار و کنترل کامل این پدیده که دامنگیر بسیاری از کشورهای منطقه شده است، نیازمند یک عزم فراملی و منطقهای است، ولی ما با تخصیص اعتبارات لازم به مقابله با خسارات این پدیده در استان میپردازیم.
وی افزود: خشکسالیهای متوالی، تغییرات اقلیمی ناشی از جنگهای منطقهای، خشک شدن تالابها و در کنار آنها سدسازیهای متعدد علل اصلی زایش این ریزگردها هستند.
وی تاکید کرد: چون منشأ این ریزگردها کشورهای همسایه است، لذا کنترل و مهار این پدیده نیازمند همکاری کشورهای منطقه میباشد.
اعلایی با اشاره به برگزاری جلسات هماندیشی مدیران استانی با محوریت «گرد و غبار و راهکارها»، خاطرنشان کرد: تخصیص اعتبار برای مقابله با عوارض و خسارات ناشی از این پدیده به این معنی نیست که همزیستی مداوم و بی هیچ اقدامی جدی برای مهار این پدیده، را بر خود بپذیریم.
وی اظهار کرد: به موازات برگزاری جلسات استانی و برآورد خسارات ناشی از بارش گرد و غبار، با ارائه تبیین و توجیههای منطقی و واقعی، ضرورت تخصیص اعتبار برای ساخت و تجهیز مراکز درمانی و بیمارستانی در سطح استان را از دولت خواستار هستیم.
* دل سخن میگوید
و این چنین آوار غبار بر سر همین حوالی، دلتنگیزا و غریبانه است و در این هنگامه غبارآلود دردآور، زمزمه بیتی از «ساحر لیله کوهی» که البته او سالها پیش به بهانهای قشنگ اما نه از این دست، آن را سروده بود خالی از لطف نیست:
غزل غزل نفسی تازه میکنم دیریست
هوای تازه در این شهر مثل اکسیر است
نظرات ()
